
Πώς να υπολογίσεις το 1RM σου
Στην προπόνηση δύναμης, το 1RM σου είναι το μεγαλύτερο βάρος που μπορείς να σηκώσεις για μία επανάληψη με σωστή τεχνική. Είναι ο αριθμός στον οποίο βασίζονται τα προγράμματα με ποσοστά, μετρά την απόλυτη δύναμή σου και δείχνει αν πραγματικά δυναμώνεις με τον καιρό.
Δεν χρειάζεται όμως να δοκιμάσεις το μέγιστο βάρος για να το γνωρίζεις. Οι τύποι εκτίμησης υπολογίζουν το 1RM από ένα σετ με χαμηλότερο βάρος. Έτσι μπορείς να σχεδιάζεις την προπόνηση και να παρακολουθείς την πρόοδό σου χωρίς να φορτώσεις ποτέ το πραγματικό μέγιστο, εκτός αν το θέλεις.
Κατέγραψε κάθε επανάληψη με το RepCount
Δωρεάν εφαρμογή με ημερολόγιο προπόνησης για iOS και Android
Γιατί έχει σημασία το 1RM σου
Πολλά δημοφιλή προγράμματα δύναμης βασίζονται σε ποσοστά του 1RM. Όταν ένα πρόγραμμα λέει «5 σετ των 5 στο 80%», εννοεί το 80% του μέγιστου βάρους σου για μία επανάληψη. Χωρίς αυτόν τον αριθμό, μαντεύεις και η προπόνησή σου δεν είναι όσο αποτελεσματική θα μπορούσε.
Το 1RM είναι επίσης ένα σημείο αναφοράς. Αν το εκτιμώμενο 1RM σου στις πιέσεις πάγκου ανέβηκε από τα 100 στα 110 kg μέσα σε τρεις μήνες, ξέρεις ότι το πρόγραμμά σου λειτουργεί. Αν έχει μείνει στα 100 kg για έξι μήνες, κάτι χρειάζεται να αλλάξει.
Δοκιμή ή εκτίμηση: τι να επιλέξεις;
Δοκιμή του 1RM σημαίνει ότι φορτώνεις την μπάρα και επιχειρείς τη βαρύτερη μονή επανάληψη που μπορείς να ολοκληρώσεις. Δίνει οριστική απάντηση, αλλά έχει και μειονεκτήματα:
- Υψηλός κίνδυνος τραυματισμού αν δεν έχεις εμπειρία
- Απαιτεί πλήρη προθέρμανση και ιδανικά ένα άτομο έτοιμο να βοηθήσει αν δεν ολοκληρώσεις την επανάληψη
- Προκαλεί κόπωση και μπορεί να επηρεάσει την υπόλοιπη εβδομάδα προπόνησης
- Σου δίνει μόνο μία μέτρηση, σε μία ημέρα
Εκτίμηση του 1RM σημαίνει ότι κάνεις ένα σετ με βάρος κάτω από το μέγιστο και βάζεις τα κιλά και τις επαναλήψεις σε έναν τύπο. Είναι ασφαλέστερη, πιο γρήγορη και δίνει μια αξιόπιστη προσέγγιση.
Οι εκτιμήσεις σου δίνουν δύο πράγματα χωρίς να χρειαστεί να δοκιμάσεις το μέγιστο βάρος: έναν αριθμό για να χρησιμοποιείς σε προγράμματα με ποσοστά και έναν τρόπο να κρίνεις αν δυναμώνεις με τον καιρό. Αν θέλεις επίσης να δοκιμάσεις το πραγματικό σου μέγιστο, για έναν αγώνα, μια περιοδική μέτρηση δύναμης ή απλώς για να δεις τι μπορείς να σηκώσεις, μπορείς να το κάνεις. Αλλά δεν είναι απαραίτητο.
Το RepCount κάνει την εκτίμηση αυτόματα. Χρησιμοποιεί τον τύπο Epley για να υπολογίζει το εκτιμώμενο 1RM από κάθε σετ που καταγράφεις, ώστε να παρακολουθείς τη μέγιστη δύναμή σου με τον καιρό χωρίς να χρειάζεται να δοκιμάζεις το πραγματικό σου μέγιστο.
Σύγκριση των τύπων εκτίμησης του 1RM
Οι επιστήμονες του αθλητισμού έχουν αναπτύξει αρκετούς τύπους για την εκτίμηση του 1RM από προσπάθειες με βάρος κάτω από το μέγιστο. Κάθε τύπος προέκυψε από διαφορετικούς πληθυσμούς μελετών και χρησιμοποιεί διαφορετικό μαθηματικό μοντέλο. Γι’ αυτό δίνουν διαφορετικά αποτελέσματα, ιδιαίτερα σε σετ πολλών επαναλήψεων. Ακολουθούν οι έξι πιο διαδεδομένοι και η σύγκρισή τους.
Όλα τα παραδείγματα παρακάτω χρησιμοποιούν 100 kg για 5 επαναλήψεις, ώστε να μπορείς να συγκρίνεις άμεσα τα αποτελέσματα.
Τύπος Epley
1RM = κιλά × (1 + επαναλήψεις ÷ 30)
Ο πιο δημοφιλής τύπος. Αναπτύχθηκε από τον Boyd Epley στο University of Nebraska και χρησιμοποιεί ένα απλό γραμμικό μοντέλο, όπου κάθε επιπλέον επανάληψη προσθέτει ένα σταθερό ποσοστό στην εκτίμηση. Στις λίγες επαναλήψεις τείνει να δίνει εκτιμήσεις στη μέση του εύρους των τύπων, ενώ πάνω από τις 10 ανεβαίνει απότομα.
100 × (1 + 5/30) = 100 × 1.167 = 117 kg
Τύπος Brzycki
1RM = κιλά × 36 ÷ (37 − επαναλήψεις)
Δημιουργήθηκε από τον Matt Brzycki το 1993. Είναι επίσης γραμμικός, αλλά χρησιμοποιεί ένα μοντέλο αναλογίας. Στις 2–5 επαναλήψεις δίνει σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα με τον Epley και από τις 8 και πάνω ελαφρώς υψηλότερες εκτιμήσεις. Στις 37 επαναλήψεις ο τύπος δεν ορίζεται, επειδή γίνεται διαίρεση με το μηδέν. Γι’ αυτό οι περισσότεροι υπολογιστές περιορίζουν την εισαγωγή στις 36.
100 × 36 ÷ (37 − 5) = 100 × 1.125 = 113 kg
Τύπος Lombardi
1RM = κιλά × επαναλήψεις^0.10
Υψώνει τον αριθμό των επαναλήψεων σε μια σταθερή δύναμη, αντί να χρησιμοποιεί γραμμικό ή εκθετικό μοντέλο. Δίνει αποτελέσματα κοντά στον Epley στις λίγες επαναλήψεις, αλλά ανεβαίνει πιο αργά στις πολλές. Έτσι είναι ένας από τους πιο συντηρητικούς τύπους πάνω από τις 10 επαναλήψεις.
100 × 5^0.10 = 100 × 1.175 = 118 kg
Τύπος Mayhew
1RM = (100 × κιλά) ÷ (52.2 + 41.9 × e^(−0.055 × επαναλήψεις))
Χρησιμοποιεί μια καμπύλη εκθετικής μείωσης, που αποτυπώνει καλύτερα τη μη γραμμική σχέση μεταξύ επαναλήψεων και μέγιστης δύναμης. Στις λίγες επαναλήψεις δίνει τις υψηλότερες εκτιμήσεις από τους έξι τύπους.
100 × 100 ÷ (52.2 + 41.9 × e^(−0.275)) = 119 kg
Τύπος O'Conner
1RM = κιλά × (1 + επαναλήψεις ÷ 40)
Έχει την ίδια δομή με τον Epley, αλλά διαιρεί με το 40 αντί για το 30. Έτσι δίνει τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις και από τους έξι τύπους. Είναι χρήσιμος ως χαμηλότερο σημείο αναφοράς όταν θέλεις να σχεδιάσεις την προπόνηση πιο συντηρητικά.
100 × (1 + 5/40) = 100 × 1.125 = 113 kg
Τύπος Wathan
1RM = (100 × κιλά) ÷ (48.8 + 53.8 × e^(−0.075 × επαναλήψεις))
Ένα ακόμη εκθετικό μοντέλο, από τον Dan Wathan. Στις λίγες επαναλήψεις ακολουθεί από κοντά τους Epley και Lombardi, ενώ στο εύρος 8 έως 12 δίνει αποτελέσματα κοντά στα υψηλότερα. Πέρα από αυτό το εύρος τον ξεπερνά ο Brzycki.
100 × 100 ÷ (48.8 + 53.8 × e^(−0.375)) = 117 kg
Πού συμφωνούν οι τύποι και πού διαφέρουν
Στις 4–8 επαναλήψεις, και οι έξι τύποι δίνουν εκτιμήσεις μέσα σε ένα στενό εύρος, με διαφορά περίπου 7 kg σε ένα σετ με 100 kg. Αυτό είναι το εύρος όπου συμφωνούν περισσότερο μεταξύ τους, όχι απόδειξη ότι οι εκτιμήσεις βρίσκονται πιο κοντά στο πραγματικό σου μέγιστο. Κάτω από τις 4 επαναλήψεις, η διαφορά μεγαλώνει ξανά, επειδή ο Mayhew δίνει υψηλές τιμές όταν οι επαναλήψεις είναι πολύ λίγες. Πάνω από τις 10, οι εκτιμήσεις αρχίζουν να διαφέρουν πολύ. Οι Wathan και Brzycki ανεβάζουν το αποτέλεσμα, ενώ ο O'Conner παραμένει συντηρητικός.
Ο μέσος όρος και των έξι εξομαλύνει τις διαφορές και δίνει μια κοινή εκτίμηση. Δεν εγγυάται μεγαλύτερη ακρίβεια σε σχέση με το πραγματικό σου μέγιστο. Αυτόν τον μέσο όρο παρουσιάζει ο υπολογιστής 1RM, μαζί με κάθε επιμέρους αποτέλεσμα και έναν πλήρη πίνακα ποσοστών για τον σχεδιασμό της προπόνησης.
Πόσο ακριβείς είναι αυτές οι εκτιμήσεις;
Το ότι οι τύποι συμφωνούν μεταξύ τους δεν σημαίνει ότι προβλέπουν με ακρίβεια ένα μετρημένο 1RM. Μια μελέτη στις πιέσεις πάγκου και στην πρέσα ποδιών βρήκε ότι οι δοκιμές 5RM προέβλεπαν το μετρημένο 1RM καλύτερα από τις δοκιμές 10RM ή 20RM. Μια πρόσφατη σύγκριση σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με εμπειρία στην προπόνηση βρήκε επίσης ότι το σφάλμα πρόβλεψης διέφερε ανάλογα με την άσκηση και τον τύπο.
Οι ίδιοι οι τύποι συμφωνούν περισσότερο στο εύρος 4 έως 8 επαναλήψεων. Δες τι συμβαίνει στο υπόλοιπο εύρος:
- 1 επανάληψη στο μέγιστο βάρος σου: Δεν χρειάζεται εκτίμηση, είναι ήδη το 1RM σου
- 2–3 επαναλήψεις: Κοντά στο πραγματικό μέγιστο, αν και οι ίδιοι οι τύποι δίνουν λίγο μεγαλύτερες διαφορές εδώ
- 4–8 επαναλήψεις: Οι εκτιμήσεις συγκεντρώνονται κοντά μεταξύ τους, με διαφορά περίπου 7 kg σε ένα σετ με 100 kg
- 9–10 επαναλήψεις: Παραμένουν χρήσιμες, αλλά οι τύποι αρχίζουν να αποκλίνουν
- 10+ επαναλήψεις: Αποκλίνουν έντονα, καθώς η μυϊκή αντοχή επηρεάζει περισσότερο το αποτέλεσμα
Πρακτική συμβουλή: Χρησιμοποίησε ένα απαιτητικό σετ περίπου 4–6 επαναλήψεων, με σταθερή τεχνική και κοντά στο σημείο όπου δεν μπορείς να κάνεις άλλη επανάληψη με σωστή εκτέλεση. Τα σετ λίγων επαναλήψεων γενικά προβλέπουν το 1RM καλύτερα από εκείνα με πολλές, αλλά το ακριβές σφάλμα εξακολουθεί να εξαρτάται από την άσκηση και το άτομο.
Πώς να χρησιμοποιείς το 1RM στην προπόνηση
Μόλις γνωρίζεις το εκτιμώμενο 1RM σου, μπορείς να σχεδιάζεις την προπόνηση χρησιμοποιώντας ποσοστά:
| Ποσοστό του 1RM | Συνήθεις επαναλήψεις | Στόχος προπόνησης |
|---|---|---|
| 90–100% | 1–2 | Κορύφωση της απόδοσης / μέγιστη δύναμη |
| 85–90% | 3–4 | Δύναμη |
| 75–85% | 5–8 | Δύναμη και υπερτροφία |
| 65–75% | 8–12 | Υπερτροφία |
| 50–65% | 12–20+ | Μυϊκή αντοχή |
Για παράδειγμα, αν το εκτιμώμενο 1RM σου στο κάθισμα είναι 140 kg και το πρόγραμμα ζητά 5×5 στο 80%, θα έβαζες 112 kg, στρογγυλοποιώντας στα 110 ή στα 112,5 ανάλογα με τους διαθέσιμους δίσκους. Ο υπολογιστής δίσκων μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις ακριβώς ποιους δίσκους να βάλεις.
Έτσι αφαιρείς τις εικασίες από κάθε προπόνηση. Δεν χρειάζεται να αναρωτιέσαι «είναι αρκετά βαρύ;» ή «ζητάω υπερβολικά πολλά σήμερα;». Υπάρχει όμως μια προϋπόθεση: το 1RM σου δεν είναι σταθερό, αλλά αλλάζει όσο δυναμώνεις. Μια εφαρμογή ημερολογίου προπόνησης που υπολογίζει ξανά το εκτιμώμενο μέγιστο από κάθε προπόνηση κρατά τα ποσοστά σου ενημερωμένα, χωρίς να χρειάζεται να το σκέφτεσαι.
Σημεία αναφοράς δύναμης: πού βρίσκεσαι;
Θέλεις να δεις πώς συγκρίνονται οι επιδόσεις σου; Ακολουθούν συνηθισμένα σημεία αναφοράς για ενδιάμεσο και προχωρημένο επίπεδο:
| Άσκηση | Ενδιάμεσο επίπεδο | Προχωρημένο επίπεδο |
|---|---|---|
| Πιέσεις πάγκου | 1,25× το σωματικό βάρος | 1,5–2× το σωματικό βάρος |
| Κάθισμα | 1,5× το σωματικό βάρος | 2×+ το σωματικό βάρος |
| Άρσεις θανάτου | 2× το σωματικό βάρος | 2,5–3× το σωματικό βάρος |
| Πιέσεις ώμων | 0,75× το σωματικό βάρος | 1×+ το σωματικό βάρος |
Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το σωματικό βάρος και το ιστορικό προπόνησης. Είναι γενικές ενδείξεις, όχι αυστηροί κανόνες. Πάτησε οποιαδήποτε άσκηση παραπάνω για να εκτιμήσεις το μέγιστό σου στη συγκεκριμένη κίνηση.
Συχνά λάθη με το 1RM
Δοκιμάζεις πολύ συχνά το μέγιστο βάρος
Η δοκιμή του πραγματικού σου 1RM κάθε εβδομάδα λειτουργεί εις βάρος της προόδου. Προκαλεί κόπωση, αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού και αφαιρεί χρόνο από παραγωγικό όγκο προπόνησης. Κράτησε τις πραγματικές μέγιστες προσπάθειες για αγώνες ή για περιοδικές δοκιμές κάθε 3–6 μήνες.
Χρησιμοποιείς σετ πολλών επαναλήψεων για την εκτίμηση
Αν κάνεις ένα σετ των 15 και το βάλεις σε έναν τύπο, η εκτίμηση θα είναι λιγότερο αξιόπιστη. Πάνω από τις 10 επαναλήψεις οι τύποι δίνουν μεγαλύτερες διαφορές και η προσωπική σου μυϊκή αντοχή επηρεάζει περισσότερο το αποτέλεσμα. Χρησιμοποίησε σετ λιγότερων επαναλήψεων όταν είναι πρακτικό.
Θυσιάζεις την τεχνική για έναν αριθμό
Το εκτιμώμενο 1RM είναι εργαλείο σχεδιασμού της προπόνησης, όχι πίνακας κατάταξης. Αν κυνηγάς έναν αριθμό με κακή τεχνική, μικρότερο βάθος ή αναπήδηση στις επαναλήψεις, το μόνο που πετυχαίνεις είναι μια εκτίμηση χωρίς νόημα και μεγαλύτερη πιθανότητα τραυματισμού.
Δεν το παρακολουθείς σε βάθος χρόνου
Μία εκτίμηση 1RM είναι μια στιγμιαία εικόνα. Η πραγματική αξία βρίσκεται στην παρακολούθηση του εκτιμώμενου 1RM για εβδομάδες και μήνες, ώστε να βλέπεις τις τάσεις. Δυναμώνεις; Υπάρχει στασιμότητα; Υποχωρούν οι επιδόσεις σου;
Εδώ βοηθά μια εφαρμογή όπως το RepCount. Υπολογίζει με τον τύπο Epley ποιο σετ δίνει το υψηλότερο εκτιμώμενο 1RM για κάθε άσκηση, ώστε να συγκρίνεις την πρόοδο στη δύναμη μεταξύ προπονήσεων, είτε έκανες 3 επαναλήψεις είτε 8.
Πώς το RepCount παρακολουθεί αυτόματα το 1RM σου
Είναι εύκολο να υπολογίσεις το 1RM μία φορά και να το ξεχάσεις. Όμως το μέγιστό σου αλλάζει όσο προπονείσαι και θέλεις να ξέρεις πότε συμβαίνει αυτό.
Το RepCount χρησιμοποιεί τον τύπο Epley για να εκτιμήσει το 1RM από κάθε καταγεγραμμένο σετ και μετά εντοπίζει το σετ με το υψηλότερο εκτιμώμενο 1RM για κάθε άσκηση. Σήμερα κάνεις πιέσεις πάγκου με 100 kg για 5 επαναλήψεις και την επόμενη εβδομάδα με 85 kg για 10; Και τα δύο μετατρέπονται σε εκτιμώμενο μέγιστο για να τα συγκρίνεις άμεσα. Η πρόοδός σου στη δύναμη δεν κρύβεται πίσω από διαφορετικά εύρη επαναλήψεων.
Τα διαγράμματα εκτιμώμενου 1RM δείχνουν αυτή την τάση σε βάθος χρόνου, ανά άσκηση, για μήνες ή χρόνια.
Τι να κρατήσεις
- Σπάνια χρειάζεται να δοκιμάζεις το πραγματικό σου μέγιστο. Ένα απαιτητικό σετ λίγων επαναλήψεων μπορεί να δώσει εκτίμηση του 1RM χωρίς επαναλαμβανόμενες μέγιστες δοκιμές
- Σύγκρινε περισσότερους από έναν τύπους αν θέλεις μια κοινή εκτίμηση. Ο μέσος όρος δεν εγγυάται μεγαλύτερη ακρίβεια
- Χρησιμοποίησε 4–8 επαναλήψεις όταν θέλεις οι έξι τύποι να συμφωνούν όσο γίνεται περισσότερο. Πάνω από τις 10 αποκλίνουν έντονα
- Χρησιμοποίησε το 1RM για προπόνηση με ποσοστά. Μετατρέπει τις εικασίες σε σύστημα
- Παρακολούθησε το εκτιμώμενο 1RM σε βάθος χρόνου. Οι τάσεις μετρούν περισσότερο από οποιονδήποτε μεμονωμένο αριθμό
Θέλεις να υπολογίσεις το μέγιστό σου; Δοκίμασε τον δωρεάν υπολογιστή 1RM ή κατέβασε το RepCount για να παρακολουθείς αυτόματα το εκτιμώμενο 1RM σου από κάθε προπόνηση.
Σύγκριση των τύπων
Δες πώς αποκλίνουν οι εκτιμήσεις όσο αυξάνονται οι επαναλήψεις. Πληκτρολόγησε το βάρος των σετ σου για να προσαρμόσεις το γράφημα.
Στις 5 επαναλήψεις, οι έξι τύποι απέχουν μεταξύ τους περίπου 7 kg. Στις 15 επαναλήψεις, η διαφορά είναι 33 kg. Όλοι συμφωνούν στη 1 επανάληψη, όπου η εκτίμηση είναι απλώς το βάρος που σήκωσες. Η γραμμή Epley τονίζεται επειδή το RepCount χρησιμοποιεί αυτόν τον τύπο σε κάθε καταγεγραμμένο σετ, όχι επειδή είναι πιο ακριβής σε κάθε περίπτωση.
Ασκήσεις
Εργαλεία υπολογισμού
Συχνές ερωτήσεις
Πώς υπολογίζω το 1RM μου χωρίς να δοκιμάσω το μέγιστο βάρος;
Χρησιμοποίησε έναν τύπο εκτίμησης του 1RM. Κάνε ένα απαιτητικό σετ περίπου 4–8 επαναλήψεων, κοντά στο σημείο όπου δεν βγαίνει άλλη επανάληψη με σωστή τεχνική. Έπειτα βάλε τα κιλά και τις επαναλήψεις σε έναν τύπο όπως ο Epley (κιλά × (1 + επαναλήψεις ÷ 30)) ή ο Brzycki (κιλά × 36 ÷ (37 − επαναλήψεις)). Σε αυτό το εύρος συμφωνούν περισσότερο οι έξι τύποι του δωρεάν υπολογιστή 1RM του RepCount, αλλά το αποτέλεσμα παραμένει εκτίμηση.
Ποιος τύπος υπολογισμού 1RM είναι ο πιο ακριβής;
Κανένας τύπος δεν είναι ο πιο ακριβής για όλους. Οι Epley και Brzycki χρησιμοποιούνται ευρέως και συνήθως δίνουν κοντινά αποτελέσματα στο εύρος 4–8 επαναλήψεων. Το ποιος ταιριάζει καλύτερα εξαρτάται από την άσκηση και το άτομο. Ο μέσος όρος πολλών τύπων δίνει μια κοινή εκτίμηση, χωρίς να εγγυάται μεγαλύτερη ακρίβεια.
Πόσο συχνά πρέπει να δοκιμάζω το πραγματικό μου 1RM;
Οι περισσότεροι χρειάζονται πραγματική δοκιμή 1RM μόνο για προετοιμασία αγώνων ή κάθε 3–6 μήνες ως μέτρηση αναφοράς. Για τη συνηθισμένη προπόνηση, η εκτίμηση του 1RM από σετ με βάρος κάτω από το μέγιστο είναι ασφαλέστερη και πιο πρακτική. Το RepCount εκτιμά αυτόματα το 1RM σου από κάθε σετ που καταγράφεις, χρησιμοποιώντας τον τύπο Epley.
Ποιο θεωρείται καλό 1RM στις πιέσεις πάγκου, στο κάθισμα και στις άρσεις θανάτου;
Συνηθισμένα σημεία αναφοράς για ενδιάμεσο επίπεδο είναι 1,25× το σωματικό βάρος στις πιέσεις πάγκου, 1,5× στο κάθισμα και 2× στις άρσεις θανάτου. Σε προχωρημένο επίπεδο, οι συνήθεις επιδόσεις είναι 1,5–2× στις πιέσεις πάγκου, 2×+ στο κάθισμα και 2,5–3× στις άρσεις θανάτου. Οι τιμές διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και το ιστορικό προπόνησης.
Είναι επικίνδυνο να δοκιμάσω το μέγιστο βάρος για μία επανάληψη;
Μια πραγματική προσπάθεια 1RM έχει μεγαλύτερο κίνδυνο από τη συνηθισμένη προπόνηση, αλλά είναι ασφαλής όταν γίνεται σωστά: κάνε πλήρη προθέρμανση, φρόντισε να υπάρχει άτομο έτοιμο να βοηθήσει αν δεν ολοκληρώσεις την επανάληψη ή στηρίγματα ασφαλείας, απόφυγε επαναλήψεις που βγαίνουν με μεγάλη δυσκολία και κακή τεχνική και μη δοκιμάζεις το μέγιστο βάρος όταν έχεις κουραστεί. Για τους περισσότερους προπονητικούς σκοπούς, η εκτίμηση από σετ με χαμηλότερο βάρος είναι ασφαλέστερη και πιο πρακτική.